Q&A

Γιατί υπάρχει ανάγκη δράσης σε επίπεδο ΕΕ για τα πλαστικά μίας χρήσης;

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που καθιστούν αναγκαία τη δράση σχετικά με τα πλαστικά αντικείμενα μίας χρήσης:

  1. Πρόκειται για περιβαλλοντικό ζήτημα. Τα θαλάσσια απορρίμματα αποτελούν σημαντικό πρόβλημα στην Ευρώπη, καθώς συμβάλλουν στη ρύπανση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Δημιουργούν επίσης έξοδα για την κοινωνία, από τον καθαρισμό των παραλιών και την επίδραση στον τουρισμό, έως πιθανές απειλές για την υγεία. Τα έξοδα αυτά επιβαρύνουν τόσο τον ιδιωτικό όσο και τον δημόσιο προϋπολογισμό. Επομένως, υπάρχει ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα πλαστικά μίας χρήσης, τα οποία ενέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο δημιουργίας απορριμμάτων και συχνά διαφεύγουν των προγραμμάτων συλλογής απορριμμάτων, συμβάλλοντας τελικά σε περισσότερο από το μισό όγκο θαλάσσιων απορριμμάτων.
  2. Πρόκειται για ζήτημα ενιαίας αγοράς, δεδομένου ότι όλο και περισσότερα κράτη μέλη ή τοπικές αρχές αναλαμβάνουν επιμέρους δράσεις για την απαγόρευση διαφόρων τύπων πλαστικών μίας χρήσης, ενώ τα λαϊκά κινήματα αποσκοπούν στη μείωση της κατανάλωσης ειδών ορισμένων τύπων. Ο κίνδυνος κατακερματισμού είναι πραγματικός και πρέπει να υπάρχουν ίσοι όροι ανταγωνισμού.
  3. Πρόκειται για μια οικονομική ευκαιρία, με σκοπό την καινοτομία και την αντικατάσταση των πιο επιβλαβών πλαστικών μίας χρήσης με πιο καινοτόμα προϊόντα ή επιχειρηματικά μοντέλα – π.χ. αξιοποιώντας τον ηγετικό ρόλο της ΕΕ στη βιοοικονομία ή με τη θέσπιση προγραμμάτων επιστροφής και επαναχρησιμοποίησης, που δημιουργούν τοπικές θέσεις εργασίας. Αυτή η νομοθεσία θα προσφέρει σαφήνεια και τις οικονομίες κλίμακας, που απαιτούνται για επενδύσεις και καινοτομίες στην ενιαία αγορά.
  4. Και αυτό υποστηρίζεται από τους πολίτες. Οι πολίτες της ΕΕ γνωρίζουν αυτό το ζήτημα και επιθυμούν να δράσουν. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το 87% των Ευρωπαίων ανησυχούν για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πλαστικού, το 74% ανησυχούν για τον αντίκτυπό του στην υγεία του, το 94% πιστεύουν ότι τα προϊόντα πρέπει να σχεδιάζονται για να διευκολύνουν την ανακύκλωση με το ίδιο ποσοστό πιστεύει ότι η βιομηχανία και οι λιανοπωλητές πρέπει να προσπαθήσουν να μειώσουν τις πλαστικές συσκευασίες.

Γιατί πρότεινε η Επιτροπή μια νέα οδηγία για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων απορριμμάτων;

Περισσότερο από το 80% των θαλάσσιων απορριμμάτων είναι πλαστικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νέους κανόνες σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίοι στοχεύουν τα 10 πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που απαντώνται συχνότερα στις παραλίες και τις θάλασσες της Ευρώπης, καθώς και σε χαμένο και εγκαταλελειμμένο αλιευτικό εξοπλισμό. Αυτά τα προϊόντα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος. Στο σύνολό τους αποτελούν το 70% όλων των θαλάσσιων απορριμμάτων.

Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, η Επιτροπή έθεσε στο τραπέζι ένα ολοκληρωμένο σύνολο μέτρων. Η Οδηγία περί πλαστικών μίας χρήσης αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρύτερης προσέγγισης που ανακοινώθηκε στη στρατηγική για τα πλαστικά και (αποτελεί) σημαντικό στοιχείο του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία. Μέσω αυτής της πρότασης η Ευρώπη εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της σε παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων απορριμμάτων, που προέρχονται από την Ευρώπη.

Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος της παρούσας Οδηγίας στα θαλάσσια απορρίμματα;

Η εφαρμογή αυτής της πρότασης θα έχει ως στόχο τη μείωση των απορριμμάτων κατά περισσότερο από το ήμισυ για τα δέκα πλαστικά αντικείμενα μίας χρήσης, αποφεύγοντας τις περιβαλλοντικές ζημίες που διαφορετικά θα κόστιζαν 223 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2030. Επίσης, θα αποφευχθεί η εκπομπή 3,4 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου του CO2 έως το 2030.

Η πρόταση αυτή έχει, επίσης, οικονομικά οφέλη. Η αντικατάσταση πλαστικών αντικειμένων μίας χρήσης με πιο καινοτόμες εναλλακτικές λύσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει έως και 30.000 θέσεις εργασίας, αξιοποιώντας τον ηγετικό ρόλο της ΕΕ στη βιοοικονομία.

Ποια είναι τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής;

Η πρωτοβουλία αυτή ασχολείται άμεσα με τα δέκα πρώτα πλαστικά αντικείμενα μίας χρήσης που βρίσκονται στις παραλίες της ΕΕ, και με τον εγκαταλελειμμένο, χαμένο και πεταμένο αλιευτικό εξοπλισμό - τα οποία σε συνδυασμό αποτελούν το 70% όλων των θαλάσσιων απορριμμάτων. Η πρόταση αντιμετωπίζει τις βασικές αιτίες του προβλήματος. Αυτό σημαίνει ότι εξετάζουμε τον τρόπο παραγωγής, διανομής και χρήσης αυτών των αντικειμένων από τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, τον τρόπο απόρριψης και τον τρόπο με τον οποίο μερικά εξ αυτών καταλήγουν σε παραλίες, σε θάλασσες και ωκεανούς.

Προτείνονται τα ακόλουθα μέτρα:

  • Απαγόρευση της χρήσης πλαστικού περιεχομένου ή στοιχείων πλαστικού περιεχομένου ορισμένων προϊόντων, όπως πλαστικές μπατονέτες, μαχαιροπήρουνα, πιάτα, καλαμάκια, αναδευτήρες ποτών και βέργες μπαλονιών, όλα εκ των οποίων θα πρέπει να κατασκευάζονται αποκλειστικά από πιο βιώσιμα υλικά αντί αυτού.
  • Στόχοι μείωσης της κατανάλωσης: Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μειώσουν τη χρήση πλαστικών δοχείων τροφίμων και ποτηριών.
  • Υποχρεώσεις για τους παραγωγούς, οι οποίοι θα πρέπει να συνδράμουν στην κάλυψη του κόστους διαχείρισης απορριμμάτων και καθαρισμού, καθώς και μέτρα ευαισθητοποίησης για πλαστικά αντικείμενα μίας χρήσης.
  • Στόχοι περισυλλογής: Τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να συλλέξουν το 90% των πλαστικών μπουκαλιών ποτών μίας χρήσης έως το 2025, επί παραδείγματι μέσω των προγραμμάτων επιστροφής χρημάτων για επιστρεφόμενες συσκευασίες.
  • Απαιτήσεις σήμανσης: Ορισμένα προϊόντα θα απαιτούν μια ετικέτα η οποία υποδεικνύει τον τρόπο διάθεσης των απορριμμάτων, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του προϊόντος και την παρουσία πλαστικών υλών στα προϊόντα.
  • Μέτρα ευαισθητοποίησης: Τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να ευαισθητοποιήσουν τους καταναλωτές σχετικά με τον αντίκτυπο της χρήσης πλαστικών και αλιευτικού εξοπλισμού μίας χρήσης, καθώς και σε σχέση με τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης και τις επιλογές διαχείρισης απορριμμάτων για όλα αυτά τα προϊόντα.
Single-use plastics impact assessment

Πώς προσδιόρισε η Επιτροπή τα στοχευόμενα προϊόντα;

Η πρόταση επικεντρώνεται στα 10 πλαστικά αντικείμενα μίας χρήσης που απαντώνται περισσότερο στις ευρωπαϊκές παραλίες, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 86% όλων των πλαστικών αντικειμένων μίας χρήσης σε παραλίες και περίπου το ήμισυ του συνόλου των πλαστικών θαλάσσιων απορριμμάτων.

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής συγκέντρωσε και επεξεργάστηκε τα δεδομένα στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική αξιοποιώντας την εργασία των τεσσάρων περιφερειακών συμβάσεων για τη θάλασσα και μιας τεχνικής ομάδας για τα θαλάσσια απορρίμματα. Χρησιμοποιήθηκε αντιπροσωπευτικό δείγμα που κάλυπτε 276 παραλίες 17 κρατών μελών της ΕΕ και 4 περιφερειακών θαλασσών κατά τη διάρκεια του 2016. Τα 355.671 αντικείμενα που παρατηρήθηκαν κατατάχθηκαν με βάση την αφθονία τους. Τα αποτελέσματα λαμβάνουν υπόψη και άλλες ασκήσεις παρακολούθησης και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα κορυφαία 10 αντικείμενα, που απαντώνται περισσότερο, ήταν σταθερά κατά τη διάρκεια των ετών και στις διάφορες περιφερειακές θάλασσες.

Ποια 10 προϊόντα έχουν επιλεγεί;

Τα πλαστικά προϊόντα, στα οποία επικεντρώνεται η Επιτροπή, είναι οι μπατονέτες, τα μαχαιροπίρουνα (που περιλαμβάνουν πιάτα, καλαμάκια και αναδευτήρες), μπαλόνια και βέργες μπαλονιών, δοχεία τροφίμων, ποτήρια ποτών (που περιλαμβάνουν τα καπάκια τους), μπουκάλια και δοχεία ποτών, αποτσίγαρα, σακούλες, σακουλάκια αλμυρών σνακ και περιτυλίγματα ζαχαρωτών, υγρά μαντηλάκια και αντικείμενα υγιεινής, και αλιευτικός εξοπλισμός.

Ποιο είναι το νομικό πλαίσιο της πρότασης;

Το 2015, η δέσμη μέτρων για την κυκλική οικονομία περιελάμβανε προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απορρίμματα, για τον οποίο επετεύχθη συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων τον Δεκέμβριο του 2017. Η νέα νομοθεσία περιλαμβάνει γενικές διατάξεις για την πρόληψη των απορριμμάτων και τα θαλάσσια απορρίμματα.

Στις 16 Ιανουαρίου 2018, η Επιτροπή ενέκρινε την «Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία», η οποία αναγνωρίζει ότι τα θαλάσσια απορρίμματα εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα και ότι το πλαστικό αποτελεί σημαντική πηγή ρύπανσης. Επιβεβαιώνει, στο σχέδιο δράσης της, ότι θα εξεταστούν πρόσθετες ενέργειες σχετικά με τον αλιευτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου του Προγράμματος Διευρυμένης Ευθύνης των Παραγωγών ή/και προγραμμάτων επιστροφής συσκευασιών.

Ο κανονισμός ελέγχου της κοινής αλιευτικής πολιτικής περιλαμβάνει μέτρα σχετικά με την περισυλλογή και την αναφορά των χαμένων αλιευτικών εξοπλισμών, καθώς και την απαίτηση σήμανσης του αλιευτικού εξοπλισμού. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να στηρίξουν οικονομικά τη συλλογή θαλάσσιων απορριμμάτων και να επενδύσουν σε λιμενικές εγκαταστάσεις για τη συλλογή απορριμμάτων.

Η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής για το 2018 σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής περιλαμβάνει μέτρα τα οποία θα διασφαλίζουν ότι τα απορρίμματα, που παράγονται σε πλοία ή συγκεντρώνονται στη θάλασσα, επιστρέφονται στην ξηρά και υποβάλλονται σε ικανοποιητική επεξεργασία. Αναφέρεται ρητώς στην πρόθεση της Επιτροπής να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες σχετικά με τον αλιευτικό εξοπλισμό. Την άνοιξη του 2018, η Επιτροπή θα εγκρίνει πρόταση επανεξέτασης του Συστήματος Ελέγχου Αλιείας, η οποία θα βελτιώσει τους κανόνες σχετικά με την αναφορά των χαμένων αλιευτικών εξοπλισμών, π.χ. μέσω της εισαγωγής αναφορών και κατά την ανάκτησή τους.

Single-use plastics impact assessment

Ποιο είναι το δημόσιο πλαίσιο της πρότασης;

Το ευρύ κοινό είναι ευαίσθητο στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των πλαστικών. Οι έρευνες του Ευρωβαρόμετρου διαπίστωσαν ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες ανησυχούν για τον αντίκτυπο που έχουν τα πλαστικά προϊόντα της καθημερινότητας στην υγεία τους (74%) και στο περιβάλλον (87%).

Ντοκιμαντέρ όπως το A Plastic Ocean ή το Blue Planet II του BBC κατέστησαν σαφή τη διάσταση αυτού του παγκόσμιου προβλήματος σε ένα ευρύτερο κοινό. Το 33% των Ευρωπαίων χαρακτήρισαν τη θαλάσσια ρύπανση ως το σημαντικότερο περιβαλλοντικό ζήτημα.

Η εφαρμογή της Οδηγίας για τις πλαστικές σακούλες δείχνει ότι τα περιοριστικά μέτρα μπορούν να επιφέρουν άμεσα αποτελέσματα και αποδοχή από το κοινό. Η εφαρμογή της δείχνει ότι ακόμη και μικρές χρεώσεις για τις λεπτές πλαστικές σακούλες (περίπου 0,10 €) μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση της κατανάλωσης σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στην Ιρλανδία, η επιβολή φόρου για τις πλαστικές σακούλες για ψώνια δεν οδήγησε μόνο σε μείωση κατά 90% των πλαστικών σακουλών που παρέχονται στα καταστήματα λιανικής, αλλά και σε σημαντική μείωση των σακουλών που βρέθηκαν στις παραλίες, από 18 πλαστικές σακούλες κατά μέσο όρο ανά 500 μέτρα το 1999, σε 5 το 2003.

Η δημόσια διαβούλευση που διεξήχθη από τον Δεκέμβριο του 2017 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2018 έλαβε περισσότερες από 1800 εισηγήσεις και έδειξε ότι τόσο στο ευρύτερο κοινό όσο και μεταξύ των εμπλεκομένων έχει συνειδητοποιηθεί η ανάγκη δράσης για τα πλαστικά μίας χρήσης. Το 98,5% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι είναι απαραίτητη η δράση για την αντιμετώπιση των πλαστικών θαλάσσιων απορριμμάτων μίας χρήσης και το 95% θεωρούν ότι είναι «απαραίτητο και επείγον». Άνω του 70% των κατασκευαστών και άνω του 80% των εταιρειών και των ανακυκλωτών θεωρούν τη δράση «απαραίτητη και επείγουσα». Η νομική σαφήνεια και η ασφάλεια των επενδύσεων σε μια ενοποιημένη ενιαία αγορά είναι ουσιώδους σημασίας για όλες τις επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην αλυσίδα αξίας πλαστικών.

Είμαι παραγωγός πλαστικών μίας χρήσης. Θα πρέπει να πληρώσω για τα έξοδα καθαρισμού και ανακύκλωσης;

Τα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών (EPR) φέρουν τους κατασκευαστές και τους παραγωγούς προ των ευθυνών τους για τα υλικά που χρησιμοποιούν, αναθέτοντάς τους την οικονομική και περιβαλλοντική υποχρέωση καθαρισμού των προϊόντων τους μετά τη χρήση. Τα προγράμματα έχουν ήδη θεσπιστεί για τις συσκευασίες και οι παραγωγοί συμφωνούν να συμβάλουν σε αυτά. Με την προσφάτως εγκριθείσα νομοθεσία της ΕΕ για τα απορρίμματα τον Μάιο του 2018, η EPR είναι υποχρεωτική για όλες τις συσκευασίες. Αυτά τα προγράμματα EPR ενδέχεται να περιλαμβάνουν δαπάνες καθαρισμού απορριμμάτων.

Οι παραγωγοί έχουν την ευθύνη να συμβάλλουν στις δαπάνες καθαρισμού και ανακύκλωσης, δεδομένου ότι συμβάλλουν στη δημιουργία του προβλήματος με τις μεθόδους παραγωγής τους. Επί του παρόντος, το κόστος απόρριψης πλαστικών ειδών μιας χρήσης καλύπτεται από τον δημόσιο τομέα - και σε τελική ανάλυση από τους φορολογούμενους - αλλά και από άλλους ιδιωτικούς φορείς όπως οι τουριστικές και αλιευτικές βιομηχανίες, που πλήττονται έντονα από τα θαλάσσια απορρίμματα.

Τι θα αλλάξει για τον αλιευτικό εξοπλισμό που περιέχει πλαστικό;

Τα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών (EPR) φέρουν τους κατασκευαστές και τους παραγωγούς προ των ευθυνών τους για τα υλικά που χρησιμοποιούν, αναθέτοντάς τους την οικονομική και περιβαλλοντική υποχρέωση καθαρισμού των προϊόντων τους μετά τη χρήση. Τα προγράμματα έχουν ήδη θεσπιστεί για τις συσκευασίες και οι παραγωγοί συμφωνούν να συμβάλουν σε αυτά. Με την προσφάτως εγκριθείσα νομοθεσία της ΕΕ για τα απορρίμματα τον Μάιο του 2018, η EPR είναι υποχρεωτική για όλες τις συσκευασίες. Αυτά τα προγράμματα EPR ενδέχεται να περιλαμβάνουν δαπάνες καθαρισμού απορριμμάτων.

Οι παραγωγοί έχουν την ευθύνη να συμβάλλουν στις δαπάνες καθαρισμού και ανακύκλωσης, δεδομένου ότι συμβάλλουν στη δημιουργία του προβλήματος με τις μεθόδους παραγωγής τους. Επί του παρόντος, το κόστος απόρριψης πλαστικών ειδών μίας χρήσης καλύπτεται από τον δημόσιο τομέα και σε τελική ανάλυση από τους φορολογούμενους αλλά και από άλλους ιδιωτικούς φορείς όπως οι τουριστικές και αλιευτικές βιομηχανίες που πλήττονται έντονα από τα θαλάσσια απορρίμματα.

Τι θα αλλάξει για τον αλιευτικό εξοπλισμό που περιέχει πλαστικό;

Ο αλιευτικός εξοπλισμός που έχει εγκαταλειφθεί, απολεσθεί ή απορριφθεί αντιπροσωπεύει περίπου το 27% των θαλάσσιων απορριμμάτων: ποσοστό που ισοδυναμεί με περισσότερους από 11.000 τόνους ετησίως. Ο αλιευτικός εξοπλισμός έχει σχεδιαστεί για την αλιεία ψαριών και συνεχίζει να λειτουργεί με τον τρόπο αυτό ακόμη και αν απολεσθεί («άδηλη αλιεία», γνωστή και ως «ghost fishing»), προκαλώντας σημαντική ζημία στο θαλάσσιο περιβάλλον. Το πλαστικό που χρησιμοποιείται για την κατασκευή αλιευτικού εξοπλισμού έχει πολύ υψηλό δυναμικό ανακύκλωσης, αλλά η σημερινή αγορά ανακύκλωσης είναι μάλλον μικρή και έντονα τοπική.

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στο κλείσιμο του κύκλου ζωής του αλιευτικού εξοπλισμού, καθώς εισάγει ένα Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών για την παραγωγή εξοπλισμού που περιέχει πλαστικό. Από τη στιγμή που καταφθάνει στην ακτή, ο πλαστικός αλιευτικός εξοπλισμός πρέπει να φροντίζεται από τους παραγωγούς πλαστικών εξαρτημάτων αλιευτικού εξοπλισμού και όχι από τις λιμενικές αρχές. Οι αλιείς και οι βιοτέχνες αλιευτικού εξοπλισμού, που περιέχει πλαστικό, δεν θα καλύπτονται από το Πρόγραμμα Διευρυμένης Ευθύνης των Παραγωγών.

Αντιμετωπίζει αυτή η πρόταση την πρόκληση των μικροπλαστικών;

Ένα μεγάλο ποσοστό των μικροπλαστικών στους ωκεανούς μας προκύπτει από τη θραύση μεγαλύτερων τεμαχίων πλαστικού σε περισσότερα μικρά κομμάτια, οπότε η μείωση των πλαστικών απορριμμάτων θα μειώσει την παρουσία μικροπλαστικών.

Ορισμένα μικροπλαστικά προστίθενται σκόπιμα σε προϊόντα (για παράδειγμα σε καλλυντικά, χρώματα ή απορρυπαντικά) και η Επιτροπή έχει ξεκινήσει ξεχωριστές εργασίες για τον περιορισμό αυτών, ζητώντας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων να επανεξετάσει την επιστημονική βάση ώστε να εκτιμηθεί η δυνατότητα εφαρμογής κάποιου περιορισμού.

Άλλα μικροπλαστικά καταλήγουν στον ωκεανό λόγω της χρήσης των προϊόντων (π.χ. σκόνη από τη φθορά των ελαστικών ή/και την πλύση υφασμάτων) ή από την πρωτογενή παραγωγή πλαστικών (για παράδειγμα, διαρροές πλαστικών κόκκων στο στάδιο της προπαραγωγής). Η Επιτροπή θα αντιμετωπίσει αυτό το είδος ρύπανσης με την εφαρμογή μεθόδων μέτρησης των εκπεμπόμενων ποσοτήτων μικροπλαστικών, καλύτερη σήμανση, πιθανά ρυθμιστικά μέτρα και αυξημένη δραστηριότητα δέσμευσης μικροπλαστικών μέσω της επεξεργασίας λυμάτων.

Υπήρξε δημόσια διαβούλευση πριν από την ανάπτυξη αυτής της πρωτοβουλίας;

Ναι. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις για καλύτερους κανονιστικούς όρους, πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με τα εμπλεκόμενα μέρη και ανοικτή δημόσια διαβούλευση, καθώς και διεξοδικές εκτιμήσεις αντίκτυπου κατά την εκπόνηση της πρότασης. Στη δημόσια διαβούλευση μεταξύ Δεκεμβρίου 2017 και Φεβρουαρίου 2018, το 95% των ερωτηθέντων συμφώνησαν ότι η δράση για την αντιμετώπιση των πλαστικών μίας χρήσης είναι απαραίτητη και επείγουσα, ενώ το 79% πίστευαν ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να ληφθούν σε επίπεδο ΕΕ για να είναι αποτελεσματικά. Το 70% των κατασκευαστών και το 80% των εμπορικών σημάτων απάντησαν επίσης ότι η δράση είναι απαραίτητη και επείγουσα.Το 72% είχαν μειώσει τη χρήση πλαστικών σακουλών και το 38% εξ αυτών κατά το τελευταίο έτος.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα για την πρόταση;

Οι προτάσεις της Επιτροπής θα υποβληθούν τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προς έγκριση. Η Επιτροπή προτρέπει τα άλλα θεσμικά όργανα να αντιμετωπίσουν το παρόν ως αρχείο προτεραιότητας και να αποδώσουν απτά αποτελέσματα για τους Ευρωπαίους πριν από τις εκλογές του Μαΐου 2019.

Σε ποιον απευθύνεται η εκστρατεία για τα πλαστικά μίας χρήσης;

Η εκστρατεία απευθύνεται σε καταναλωτές που έχουν επίγνωση των επιπτώσεων των πλαστικών απορριμμάτων και των θαλάσσιων απορριμμάτων. Ανησυχούν για την έκταση του προβλήματος, αλλά δεν έχουν μετατοπίσει ακόμη αυτή τη γνώση στις καθημερινές τους επιλογές. Στόχος της είναι να προωθήσει βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις για τα πλαστικά μίας χρήσης, καλώντας τους συμμετέχοντες να αναλάβουν δράση για να αλλάξουν τη σχέση τους με το πλαστικό.

Η εκστρατεία απευθύνεται σε όλους τους Ευρωπαίους, με ιδιαίτερη έμφαση σε ορισμένα στοχευόμενα κράτη μέλη της ΕΕ: Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ρουμανία. Εκτός από ενημερωτικό υλικό στα Αγγλικά, στο πλαίσιο της εκστρατείας αυτής έχει δημιουργηθεί υλικό και στις γλώσσες αυτών των χωρών.

Πότε θα υλοποιηθεί η εκστρατεία;

Η εκστρατεία για τα πλαστικά μίας χρήσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εγκαινιάστηκε την 5η Ιουνίου 2018, Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, η οποία φέτος είχε το θέμα «Νικήστε τη ρύπανση από τα πλαστικά» («Beat Plastic Pollution»). Επικεντρώνεται σε μια συγκεκριμένη κατηγορία πλαστικών αντικειμένων μίας χρήσης κάθε εβδομάδα, καλύπτοντας αντικείμενα όπως μπατονέτες, πλαστικές σακούλες, ποτήρια και καπάκια του καφέ, πλαστικά καλαμάκια, πλαστικά μαχαιροπίρουνα, μπαστουνάκια από γλειφιτζούρια (και περιτυλίγματα από ζαχαρωτά) και πλαστικά μπουκάλια.